Na prostoru današnjeg Tašmajdanskog parka nekada se nalazilo najveće srpsko groblje u Beogradu. Nastalo je posle Drugog srpskog ustanka, po nalogu kneza Miloša Obrenovića, kao novo počivalište stanovnika srpske varoši. Više od pola veka bilo je mesto gde su sahranjivani ugledni Beograđani, sve dok ga ubrzani razvoj grada nije pretvorio u deo urbanog jezgra.
Groblje je formirano oko 1826. godine, a prve sahrane počele su 1836. godine, nakon izgradnje stare Crkve Svetog Marka. Prostiralo se na velikom prostoru od Takovske ulice do današnje Ulice Starine Novaka. Tadašnji Tašmajdan bio je poznat po kamenolomu po kome je i dobio ime, a kamen vađen na tom mestu korišćen je još od rimskog doba za gradnju Singidunuma i kasnijeg Beograda.
U blizini groblja podignuta je Crkva Svetog Marka, zadužbina trgovca Laze Panče. Knez Miloš je pažljivo planirao razvoj srpskog dela grada, pa su crkva i groblje postali važni oslonci širenja Beograda izvan nekadašnjeg šanca.
Kako je grad rastao, groblje je postajalo sve neprimerenije za centralnu gradsku zonu. Na predlog mitropolita Mihaila još 1871. godine doneta je odluka da se formira novo groblje. Kada je 1886. otvoreno današnje Novo groblje, sahranjivanje na Tašmajdanu je uglavnom prestalo, iako su pojedine porodične grobnice korišćene još godinama.
Preseljenje nije prošlo bez otpora. Mnogi Beograđani smatrali su da je Novo groblje predaleko od grada, pa su ga podrugljivo nazivali „Vladanovac“, po tadašnjem predsedniku opštine dr Vladanu Đorđeviću, koji je sproveo ovu odluku.
Posebno mesto u istoriji Tašmajdana zauzima stara Crkva Svetog Marka. U njoj su posle Majskog prevrata 1903. godine tajno sahranjeni kralj Aleksandar Obrenović i kraljica Draga. Kada je stara crkva srušena tokom Drugog svetskog rata, njihovi posmrtni ostaci, zajedno sa ostacima drugih članova dinastije i visokih crkvenih velikodostojnika, preneti su u kriptu današnje Crkve Svetog Marka, gde i danas počivaju.
Od nekadašnjeg groblja danas nema vidljivih tragova. Na njegovom mestu nalazi se jedan od najlepših beogradskih parkova, dok uspomena na Tašmajdansko groblje ostaje važan deo istorije starog Beograda.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
