Svetozar Miletić (1826-1901), ime je koje se uzdiže kao svetionik srpske političke misli i borbe za nacionalna prava u Austro-Ugarskoj 19. veka. Od skromnih početaka u Mošorinu do najmlađeg gradonačelnika Novog Sada i neumornog borca za srpsku stvar, njegova priča svedoči o izvanrednoj snazi duha i nepokolebljivoj viziji.
Rođen kao najstarije od sedmoro dece u čizmarskoj porodici, Miletićev put ka obrazovanju bio je neočekivan. Umesto zanata, pod uticajem advokata Arona Maletina, upisuje gimnaziju u Novom Sadu, a potom Evangelistički licej u Požunu. Tu se, ponesen panslovenskim idejama, priključuje đačkoj družini i počinje da objavljuje prve tekstove, čak svom imenu dodajući „Sveslav“. Završava studije u Beču i 1856. otvara advokatsku kancelariju u Novom Sadu.
Godine 1861. ispisuje istoriju postajući najmlađi gradonačelnik Novog Sada. Njegova smela politika, proglašenje srpskog jezika zvaničnim, ukidanje nemačke realke i zalaganje za podizanje Gradske kuće u srpskom delu grada ubrzo ga dovodi u sukob sa ugarskim vlastima. Iako je imao apsolutnu podršku Magristrata, ugarska vlada ga suspenduje.
Miletićevo delovanje prevazilazilo je lokalnu politiku. Godine 1866. pokreće uticajne političke novine „Zastava“, a tri godine kasnije osniva Srpsku narodnu slobodoumnu stranku. Bio je ključna figura u osnivanju „Ujedinjene omladine srpske“, prve svesrpske političke organizacije, te „Družine za oslobođenje i ujedinjenje srpstva“. Njegova borba se ogledala i kroz višestruke mandate u Ugraskom saboru i Srpskom crkveno-narodnom saboru.
Poslednje godine života proveo je mirno u Vršcu, kod sina, a preminuo je 1901. godine. Njegovo nasleđe živi kroz brojne spomenike i ulice, a monumentalni spomenik Ivana Meštrovića na Trgu slobode u Novom Sadu trajan je podsetnik na čoveka koji je utemeljio modernu srpsku političku misao u Vojvodini.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
O Svetozarovoj ljubavi prema srpskom narodu najbolje svedoči njegov život, ali ove njegove reči svedoče da je on u svoj narod i verovao, i bio na njega ponosan: „Imamo narod od prirode bistar, krepak, dosta okretan, preduzetan i tvrd u veri, postojan u narodnosti, ponosan sa imenom svojim.“
Piše: Petar Nikolajev
