Sremski Karlovci, na desnoj obali Dunava pod Fruškom gorom, svakog leta dočekuju posetioce mirisom lipa, tišinom baroknih trgova i žamorom đaka okupljenih oko česme „Četiri lava”. U gradu gde je vreme gotovo stalo, istorija nije samo uspomena, već živa slika prošlosti koja se čita na fasadama, u zvonicima i školskim klupama.
Kada se stigne na glavno šetalište, pogled se zaustavlja na dva visoka barokna zvonika Saborne crkve Svetog Nikole, čija je gradnja započeta 1758. godine prema planovima iz Beča. Obnovljena fasada danas ponovo svedoči o nekadašnjoj snazi i duhovnom značaju Karlovaca. U neposrednoj blizini uzdiže se Patrijaršijski dvor, riznica srpske kulture, u kojoj se čuvaju retki rukopisi i umetnička dela, dok je ikonostas kapele Svetog Dimitrija oslikao Uroš Predić.
U samom jezgru grada nalazi se manastir Vavedenja Presvete Bogorodice, u čijoj kripti počivaju patrijarsi Georgije Branković i Lukijan Bogdanović. Tu je i Bogoslovija Svetog Arsenija, jedna od najstarijih srpskih obrazovnih ustanova, svedok duhovnog trajanja naroda.
Preko puta nje stoji Karlovačka gimnazija, najstarija srpska gimnazija, koja je prve učenike primila 1791. godine. Njenu izgradnju podstakli su mitropolit Stefan Stratimirović i dobrotvor Dimitrije Anastasijević Sabov. U njenoj bogatoj biblioteci čuva se i Volnijev herbarium iz 18. veka, najstarija takva zbirka na Balkanu.
Ipak, srce grada kuca kod česme „Četiri lava”, podignute 1799. godine u čast prvog vodovoda. Na njenim stepenicama i danas se čitaju stihovi i rađaju prve ljubavi, kao u vreme njenog najpoznatijeg đaka Branka Radičevića. Legenda kaže da će se svako ko popije vodu sa česme ponovo vratiti u Karlovce.
U parku gimnazije stoji spomenik Branku Radičeviću, pesniku koji je u stihu „Oj Karlovci, mesto moje drago” sačuvao večnu uspomenu na đačke dane. Među znamenitim učenicima bili su i Sima Milutinović Sarajlija, Dimitrije Davidović, Jovan Sterija Popović i mnogi drugi.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Karlovci ostaju mesto gde se istorija, duhovnost i mladost susreću pod krošnjama lipa – tiho, dostojanstveno i trajno.
Piše: Stefan Stojanović
