Memoari Simeona Piščevića predstavljaju dragoceno svedočanstvo o ličnom životu, vojnoj službi i sudbini Srba u 18. veku. Piščević je bio srpski oficir u habzburškoj i ruskoj službi, general-major Ruske imperije, pisac memoara i hroničar seoba srpskog stanovništva ka jugu današnje Ukrajine. Njegovo delo ima istovremeno istoriografsku, književnu i dokumentarnu vrednost.
Rođen je 1731. godine u Šidu, u porodici izražene vojne tradicije. Otac Stefan bio je kapetan Podunavske landmilicije, dok je majčina porodica takođe pripadala oficirskom sloju. Školovao se u Petrovaradinskom šancu, Beču i Segedinu. Poznavanje nemačkog jezika omogućilo mu je brz ulazak u vojnu hijerarhiju. Prve službene korake napravio je u Osječkoj tvrđavi, a tokom četrdesetih godina 18. veka učestvovao je u ratovima i stekao čin poručnika.
Raspuštanje pukova 1748. godine izazvalo je nezadovoljstvo među srpskim graničarima, dok se Rusija javila kao nada i moguće utočište. Seobe koje Piščević opisuje bile su složene i iscrpljujuće, praćene zabranama, hapšenjima i dugim zadržavanjima na granicama. Put je vodio preko Ugarske, Srema i Banata, uz stalne pregovore sa vlastima. Srbi su naseljavani u Novoj Serbiji i Slavenoserbiji, gde su organizovani u vojne pukove i zaduženi za čuvanje granica. Nova naselja i vojni šančevi često su neformalno ili u vojnoj upotrebi nazivani po srpskim zavičajima, čime je čuvano sećanje na poreklo i identitet doseljenog stanovništva.
U ruskoj službi posebno se istakao u organizovanju seoba Srba iz Habzburške monarhije i Crne Gore, zadatku koji je prihvatio nakon razgovora sa vladikom Vasilijem Petrovićem. Učestvovao je u ratu protiv Osmanskog carstva, gušenju Pugačovljeve bune i drugim vojnim operacijama. Za zasluge je odlikovan Ordenom Svetog Georgija, nakon čega se povukao iz službe i posvetio pisanju.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Piščevićevi zapisi čuvaju istinu o ljudima koji su domovinu nosili u srcu i imenima novih naselja. Njegovi memoari su večni spomenik srpskoj nepokornosti.
Piše: Stefan Bogdanović
