Jovan Žujović (1856-1936) nije bio samo naučnik, već vizionar čiji je neumorni rad postavio temelje moderne srpske nauke i obrazovanja. Kao prvi školovani geolog, profesor, predsednik Srpske kraljevske akademije i osnivač brojnih institucija koje i danas žive, njegov život je priča o izvanrednoj posvećenosti domovini.
Rođen u Brusnici, Žujović se školovao u Beogradu, a zatim u Parizu, gde je studirao prirodne nauke i antropologiju. Vraća se u Srbiju 1880. kao prvi školovani geolog, postajući suplent na Velikoj školi. Donosi prvi polarizacioni mikroskop i uvodi mikroskopska ispitivanja stena, postavljajući temelje savremene geologije u Srbiji.
Njegova energija je bila ogromna. Izradio je geološku kartu Srbije, napisao udžbenike, osnovao Geološki zavod (1889), pokrenuo prvi geološki časopis „Geološki anali Balkanskoga poluostrva“ (1889) i osnovao Srpsko geološko društvo (1891). Svi njegovi poduhvati opstali su do danas. Bio je i suosnivač Prirodnjačkog muzeja, inicijator agrogeologije i zaslužan za osnivanje Poljoprivrednog fakulteta.
Žujović se aktivno bavio i politikom, služivši kao član Senata, te ministar prosvete i inostranih dela u više navrata. Među prvih 16 članova Srpske kraljevske akademije (1887), kasnije je postao njen predsednik (1915-1921). Bio je i jedan od osnivača Beogradskog univerziteta (1905) i izaslanik srpske vlade u Parizu tokom Prvog svetskog rata, gde je organizovao škole za izbegle đake.
Pored geologije, istakao se u antropologiji svojim delima „Kameno doba“ i „Postanje Zemlje i naše domovine“. Bio je i strastveni planinar, prvi u Srbiji, osvajajući Alpe i Kavkaz. Glavni je inicijator, osnivač i doživotni predsednik Srpskog planinarskog društva.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Od univerzitetskih katedri do političkih kabineta, od geoloških mapa do vrhova planina, Jovan Žujović je bio inkarnacija renesansnog čoveka. Njegovo nasleđe nije samo u naučnim otkrićima, već u institucijama koje je stvorio i duhu istraživanja i služenja naciji koji i danas inspiriše, svedočeći o čoveku koji je iskovao temelje moderne Srbije.
Piše: Petar Nikolajev
