Narodna biblioteka Srbije postala je bogatija za jedno pravo blago. Zahvaljujući sredstvima Ministarstva kulture, nabavljena je stara i retka knjiga Krsta Mazarovića, objavljena u Veneciji 1718. godine, posvećena grofu Savi Vladislaviću Raguzinskom Srbinu koji je svojim delom ostavio trag u ruskoj i svetskoj istoriji.
Mazarović, bokeljski pisac i pomorac u knjizi opisuje pobedu Peraštana nad piratima kod Drača 1716. godine, ali njena najveća vrednost leži u posveti Savi Vladislaviću. Ta posveta nas podseća na jednog od najznačajnijih Srba svog vremena diplomatu, trgovca i poliglota, čoveka koji je bio bliski savetnik cara Petra Velikog i tvorac prvih ruskih obaveštajnih službi.
Rođen u Hercegovini 1668. godine, Sava je rano napustio rodni kraj i školovao se u Dubrovniku gde je stekao obrazovanje i trgovačko iskustvo. Njegov talenat za diplomatiju ubrzo ga je doveo do Carigrada, a odatle do dvora ruskog cara. Petar Veliki u Raguzinskom je prepoznao redak politički potencijal, pa ga je učinio jednim od svojih najbližih saradnika.
Najveći diplomatski trijumf Save Vladislavića bio je Kjachtinski sporazum sa Kinom, kojim su uspostavljene granice i otvoreni trgovački putevi na Dalekom istoku. Istovremeno nikada nije zaboravljao svoje poreklo pomagao je crkve i manastire u Srbiji i Crnoj Gori, finansirao ustanke i darovao prve knjige Karlovačkoj gimnaziji.
Umro je 1738. godine u Sankt Peterburgu, gde je sahranjen u carskoj kripti. U Rusiji njegovo ime stoji rame uz rame sa najvećim ličnostima imperije, nažalost u Srbiji tek danas počinjemo da otkrivamo veličinu čoveka kome je i Mazarović posvetio svoje delo.
Pogled redakcije portala Srpski ugao
Mazarovićeva knjiga o Savi Vladislaviću svedoči da se veličina naroda ne meri samo njegovim prostorom, već i ljudima koji su ga pronosili u svet. Vladislavić je paradigmatična figura, Srbin koji je oblikovao imperije, a ostao veran svom poreklu. Za današnju Srbiju povratak takvim imenima znači povratak svesti o sopstvenoj veličini i istorijskom kontinuitetu.
Piše: Nina Stojanović
