Jovan Hadžić, književnoj javnosti poznat kao Miloš Svetić, bio je jedan od najučenijih i najuticajnijih Srba prve polovine 19. veka. Rođen je na današnji dan, 19. septembra 1799. godine, u Somboru, a istorija ga pamti kao osnivača Matice srpske, tvorca Građanskog zakonika Kneževine Srbije i istrajnog protivnika jezičke reforme Vuka Stefanovića Karadžića.
Poticao je iz imućne trgovačke porodice, a posle rane smrti roditelja, brigu o njegovom školovanju preuzeo je 1812. godine ujak, bački vladika Gedeon Petrović. Obrazovanje je sticao u Somboru, Odžacima, Sremskim Karlovcima, Pešti i Beču. Doktorat prava stekao je 1826. godine u Pešti, a advokatski ispit položio u Požunu, današnjoj Bratislavi. Poznavao je najmanje pet, a prema pojedinim izvorima čak sedam stranih jezika.
Hadžić je 1826. sa još šestoricom uglednih Srba osnovao Maticu srpsku. Napisao je njen osnivački akt i statut, a potom postao prvi predsednik. Zalagao se za preseljenje ustanove iz Pešte u Novi Sad, ostvareno 1864. godine. Uređivao je „Serbski letopis“ i „Golubicu“, a pokrenuo je i „Ogledalo serbsko“.
Advokatsku kancelariju otvorio je 1827. u Novom Sadu, gde se dve godine kasnije oženio Marijom Desančić. Od 1837. radio je u Kneževini Srbiji na uređenju sudstva i državnih organa. Njegovo najznačajnije pravničko delo bio je građanski zakonik iz 1844. godine, sa 950 članova. Propis je objedinio austrijsko, rimsko i francusko pravo sa srpskim običajima i, uz izmene, ostao na snazi gotovo čitav vek.
Višegodišnju polemiku sa Vukom započeo je spisom „Sitnice jezikoslovne“ iz 1837. godine, braneći slavenosrpski jezik i etimološki pravopis. Vukova reforma odnela je prevagu 1847, a Hadžić je pred kraj života ublažio svoje stavove, pa je 1866. prihvatio da se u Velikoj srpskoj gimnaziji u Novom Sadu nastava izvodi prema pravopisu Vuka Karadžića i Đure Daničića.
Prevodio je Homera, Horacija, Vergilija, Getea, Lesinga, Šilera i Herdera, pripadao vodećim učenim društvima i bio odlikovan ruskim Ordenom Svetog Vladimira. Preminuo je 1869. u Novom Sadu, ostavivši dubok trag u razvoju srpske kulture, prosvete i pravnog poretka.
Piše: Stefan Bogdanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
