Misija Halijard, jedna od najvećih operacija spasavanja savezničkih avijatičara iza neprijateljskih linija u Drugom svetskom ratu, predstavlja važan deo zajedničke istorije Srbije i Sjedinjenih Američkih Država, poručio je Džon Kapelo, predsednik Fondacije misije Halijard, povodom 82. godišnjice ovog podviga.
Kapelo je penzionisani potpukovnik američkog ratnog vazduhoplovstva, nekadašnji vazduhoplovni ataše SAD u Srbiji i Izraelu i komandni pilot sa više od 3.000 sati leta. Godinama radi na tome da se sačuva sećanje na srpske seljake i pripadnike Jugoslovenske vojske u otadžbini koji su rizikovali živote da bi spasli savezničke pilote.
Operacija Halijard sprovedena je od avgusta do decembra 1944. godine, kada su američka obaveštajna služba OSS i snage generala Dragoljuba Draže Mihailovića organizovale izvlačenje oborenih savezničkih avijatičara iz okupirane Srbije. Više od 500 ljudi sklonjeno je od nemačkih potera, zbrinuto u srpskim domaćinstvima i potom avionima prebačeno u savezničke baze u Italiji.
Ključno mesto operacije bilo je Galovića polje kod Pranjana. Meštani su, pod stalnom opasnošću od okupatora, gotovo bez mehanizacije napravili tajnu pistu dovoljno dugu da na nju sleću transportni avioni C-47. Radili su noću, zemlju ravnali ručnim alatom i zaprežnim kolima, dok su porodice mesecima skrivale i hranile avijatičare.
Jedna od upečatljivih zanimljivosti jeste da su piloti noću usmeravani ka improvizovanom aerodromu pomoću petrolejskih lampi, koje su paljene tek pred sletanje kako položaj piste ne bi bio otkriven. Sa nje su u više talasa poletali avioni sa spasenim Amerikancima i drugim savezničkim vojnicima, dok su okolne jedinice obezbeđivale prostor od nemačkih snaga.
Kapelo ističe da obeležavanje godišnjice nije samo pogled u prošlost, već i temelj za buduće odnose Srbije i SAD. Halijard je ostao trajno svedočanstvo hrabrosti, gostoprimstva i žrtve srpskog naroda, čiji je doprinos spasavanju savezničkih života decenijama bio nedovoljno poznat široj javnosti.
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
