Proboj kod Dobrog polja u septembru 1918. godine bio je odlučujući trenutak na Solunskom frontu i početak konačnog oslobođenja Srbije. Posle tri godine okupacije, povlačenja preko Albanije, oporavka na Krfu i dugog čekanja u rovovima, srpska vojska krenula je prema otadžbini.
Odlučujuća saveznička ofanziva započela je 14. septembra snažnom artiljerijskom pripremom, dok je pešadijski napad usledio narednog jutra. Glavni udar izveden je preko teško pristupačnog planinskog prostora Dobrog polja, u središnjem delu masiva Moglene.
Operacijom je rukovodio francuski general Franše d’Epere, komandant savezničkih snaga na istoku. Glavnu ulogu u prodoru dobila je srpska Druga armija pod komandom vojvode Stepe Stepanovića, kojoj su pridodate francuske divizije.
Srpske i francuske jedinice probile su snažno utvrđene bugarske položaje, a zatim nastavile napredovanje prema Vardaru i Skoplju. Neprijateljske snage bile su presečene, dok bugarske rezerve nisu uspele da zaustave širenje proboja. Obe srpske armije krenule su u gonjenje neprijatelja, ne ostavljajući mu dovoljno vremena da uspostavi novu liniju odbrane.
Plan odlučujućeg napada razrađen je tokom leta 1918. godine. Uspeh na glavnom pravcu pokazao je da Solunski front nije bio sporedno ratište, već prostor sa kojeg je mogao biti zadat težak udarac Centralnim silama.
Bugarska je 29. septembra potpisala primirje, čime je prva među saveznicama Nemačke izašla iz rata. Slom bugarske odbrane otvorio je put savezničkim snagama prema severu i ostavio nemačke i austrougarske jedinice na Balkanu bez važnog oslonca.
Srpska Prva armija pod komandom vojvode Petra Bojovića napredovala je Moravskom dolinom. Oslobođenje Niša 11. oktobra srušilo je nemačke planove o stvaranju novog balkanskog fronta, dok je Beograd oslobođen 1. novembra 1918. godine.
Pobeda je skupo plaćena. U završnoj septembarskoj ofanzivi srpska vojska imala je 681 poginulog, 3.206 ranjenih i 132 nestala vojnika. Iza munjevitog napredovanja stajala je velika žrtva ljudi koji su, posle svih stradanja, ponovo krenuli u borbu za svoju zemlju.
Proboj kod Dobrog polja zato nije bio samo velika vojna pobeda. Bio je to početak povratka srpske vojske kući i jedan od događaja koji su ubrzali slom Centralnih sila i završetak Prvog svetskog rata.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
