Trajanov obalski put, koji se pružao desnom obalom Dunava kroz Đerdapsku klisuru, predstavljao je jedan od najsmelijih graditeljskih poduhvata rimske imperijalne epohe. Podignut na prostoru današnje Srbije, uz prirodnu granicu sa Rumunijom, vekovima je svedočio o moći Rimskog carstva i njegovoj nameri da ovlada jednim od najtežih delova dunavskog toka.
Izgradnja puta nije bila delo samo jednog vladara. Radovi su započeti još u vreme careva Tiberija i Klaudija, nastavljeni tokom vladavine Flavijevaca, a konačni oblik put je dobio za vreme imperatora Trajana. Rimski graditelji morali su da savladaju strme litice, duboku vodu i snažnu rečnu struju, zbog čega je čitav poduhvat trajao decenijama.
Na mestima na kojima prirodna kopnena veza gotovo da nije postojala, staza široka oko dva metra usecana je neposredno u stenu. Tamo gde ni to nije bilo dovoljno, put je proširivan drvenim konstrukcijama. Četvrtaste grede postavljane su u otvore uklesane u stenu, stvarajući prolaz koji je visio visoko iznad Dunava. Bio je to opasan, ali za rimsku vojsku i trgovinu neophodan put.
Duž čitave trase nalazili su se vojni položaji, stanice i utvrđenja. Put je predstavljao deo dunavskog limesa, utvrđene granice Carstva prema plemenima koja su Rimljani nazivali varvarskim. Njime su se kretale legije, putnici i trgovci, dok su se Dunavom prevozili ljudi, oružje i roba. Značaj ovog graditeljskog poduhvata prikazan je i na čuvenom Trajanovom stubu, podignutom u Rimu 113. godine.
Najpoznatiji trag ovog puta danas je Trajanova tabla, uklesana u stenu iznad Dunava. Tom tablom je imperator obeležio završetak radova i ostavio trajno svedočanstvo o osvajanju nepristupačne đerdapske obale. Na ovom prostoru postojali su i natpisi posvećeni Klaudiju i Domicijanu, čije se kopije danas čuvaju u Arheološkom muzeju Đerdapa u Kladovu.
Nakon izgradnje hidroelektrane „Đerdap 1” i podizanja nivoa Dunava početkom sedamdesetih godina prošlog veka, veliki deo starog rimskog puta, zajedno sa brojnim priobalnim lokalitetima, ostao je pod vodom. Da bi bila sačuvana, Trajanova tabla isečena je iz stene i podignuta za oko 25 metara. Tako je najpoznatiji spomenik rimskog prisustva u Đerdapu preživeo potapanje obale, ostajući iznad Dunava kao svedočanstvo vremena u kojem su se putevi gradili i tamo gde je izgledalo da ih priroda ne dozvoljava.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
