Poseta kralja Aleksandra Obrenovića Hilandaru za Vaskrs 1896. godine ostala je jedan od najznačajnijih događaja u novijoj istoriji srpske carske lavre. Mladi kralj pomogao je prezaduženom manastiru, ojačao njegov srpski karakter i iz Hilandara u otadžbinu doneo Miroslavljevo jevanđelje i Osnivačku povelju Stefana Nemanje.
Krajem 19. veka Hilandar je bio opterećen dugovima, dok se broj srpskih monaha znatno smanjio. U bratstvu su preovlađivali monasi bugarskog porekla, pa je u Srbiji postojala bojazan da bi svetinja Svetog Simeona i Svetog Save mogla trajno da izgubi svoj srpski karakter. Aleksandar je manastiru najpre poslao 6.000, a prilikom posete priložio još 15.000 dinara u zlatu. Pojedini istorijski izvori navode da svi dugovi nisu odmah isplaćeni, ali je kraljeva pomoć bila presudna za finansijski oporavak i povratak većeg broja srpskih monaha.
Aleksandrova poseta imala je i snažno simboličko značenje. U istorijskim zapisima često se navodi da je bio prvi srpski vladar koji je posle više vekova, još od vremena cara Dušana, posetio Hilandar. Bratstvo ga je dočekalo kao naslednika srpske državne i duhovne tradicije, u manastiru koji su krajem 12. veka osnovali Stefan Nemanja, potonji Sveti Simeon, i njegov sin Sveti Sava.
U znak zahvalnosti kralju su darovani Miroslavljevo jevanđelje, najstariji sačuvani srpski ćirilični rukopis, i Osnivačka povelja Hilandara. Obe dragocenosti poneo je u Beograd. Prema kasnijem svedočenju mitropolita Dimitrija, samo dva dana nakon kraljevog odlaska u manastir je stigao čovek iz Petrograda spreman da za Jevanđelje ponudi veliku sumu novca, ali je srpska svetinja već bila na putu ka otadžbini.
Kralj Aleksandar je zatim o svom trošku omogućio izradu prvog fototipskog izdanja Miroslavljevog jevanđelja. Rukopis je 1896. odnet u Beč, gde je fotografisan i pripremljen za štampu, a izdanje je objavljeno 1897. godine. Bez obzira na političke sporove koji su pratili njegovu vladavinu, zasluga Aleksandra Obrenovića za Hilandar i očuvanje najvrednijeg spomenika srpske pismenosti ostala je neizbrisiva.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
