Na Petrovdan, 11. jula 1848. godine, kod Keveriša nadomak Vršca odigrala se krvava bitka u kojoj je, prema crkvenim zapisima, poginulo oko 120 srpskih dobrovoljaca. Oni su pokušali da oslobode Vršac i odbrane Srpsku Vojvodinu, ali ih je dočekala deset puta brojnija i znatno bolje naoružana vojska.
Revolucionarna 1848. godina potresla je čitavu Habzburšku monarhiju. Srbi u južnoj Ugarskoj zahtevali su priznanje nacionalnih prava, slobodnu upotrebu svog jezika i crkvenu i političku autonomiju. Posle Majske skupštine u Sremskim Karlovcima i proglašenja Srpske Vojvodine, sukob sa mađarskim revolucionarnim vlastima postao je neizbežan.
Oko 200 dobrovoljaca, pristiglih iz unutrašnjosti Srbije i Bosne, krenulo je iz Alibunara prema Vršcu. Na ulazu u grad dočekalo ih je približno 2.000 vojnika. Suočeni sa velikom nadmoći neprijatelja, srpski borci potražili su zaklon kod hrama Svetog oca Nikolaja u nekadašnjem naselju Keveriš.
Mađarske snage otvorile su artiljerijsku vatru, a svetinja podignuta sredinom 18. veka bila je granatirana i razorena. Keveriški hram tako je postao nemi svedok i stradalnik bitke. Od približno 200 dobrovoljaca, prema navodima Eparhije banatske, život je položilo njih oko 120. Danas se sećamo žrtava Vršačke bitke kao deo kolektivnog pamćenja naroda koji se vekovima borio za slobodu i identitet.
Vršačka bitka ostala je deo velikog srpskog otpora iz 1848. i 1849. godine. Nije donela vojnu pobedu, ali je pokazala spremnost ljudi iz različitih srpskih krajeva da priteknu u pomoć sunarodnicima severno od Save i Dunava. Oni nisu branili samo jedan grad, već pravo naroda da sačuva svoje ime, veru i slobodu.
Obnova hrama u Keverišu započeta je 2019. godine, sa blagoslovom episkopa banatskog Nikanora. Svetinja koja se podiže iz ruševina danas čuva uspomenu na dobrovoljce koji su na Petrovdan 1848. godine ostali na bojištu, verujući da je Srpska Vojvodina vredna najveće žrtve.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
