Iza naziva za omiljeno letnje voće krije se zanimljiva priča o jeziku, migracijama i poljoprivredi na Balkanu. Dok većina danas koristi reč lubenica, u mnogim krajevima Srbije i dalje se čuje bostan. Nisu to dve različite sorte, već dva imena za isti plod – Citrullus lanatus.
Lubenica je standardni slovenski naziv, etimološki povezan sa rečju „lub“ (kora). Koristi se u književnom jeziku, medijima i većini gradskih područja.
Bostan, sa druge strane, ima tursko-perzijsko poreklo. Reč „būstān“ u persijskom označava vrt ili mirisno mesto – baštu namenjenu cveću, začinima i voćnim biljkama. Kada su Osmanlije došle na Balkan, doneli su i ovaj izraz koji se brzo ukorenio u svakodnevni govor. U istočnim i južnim delovima Srbije, kao i u nekim vojvođanskim selima, „bostan“ se koristi kao sinonim za lubenicu, a proizvođači se i danas ponegde zovu bostandžijama.
Istorijski posmatrano, sama biljka potiče iz Afrike, preko Egipta stigla je u Sredozemlje još u starom veku, a na naše prostore raširila se tokom srednjeg veka i osmanskog perioda. Reč „bostan“ nije samo pozajmica – ona svedoči o uticaju orijentalne poljoprivredne kulture na Balkan.
Danas ova dvojnost pokazuje bogatstvo srpskog jezika: standardni oblik „lubenica“ povezuje nas sa savremenim svetom, dok „bostan“ čuva regionalni identitet i tragove prošlosti.
Piše: Stefan Bogdanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
