Nemački gradovi i opštine upozorili su da se nalaze u najtežoj finansijskoj situaciji u poslednjih nekoliko decenija. Tokom Akcionog dana „Opštine na limitu“ (Kommunen am Limit), koji je održan širom zemlje, lokalne vlasti zatražile su od savezne vlade i pokrajina hitne mere za stabilizaciju budžeta. Kao simbol krize istaknut je otvoren i potpuno prazan sef sa porukom „Kassen sind leer!“ („Kase su prazne“), uz upozorenje da rastući troškovi socijalne zaštite, zdravstva, obrazovanja i drugih zakonskih obaveza sve više opterećuju lokalne budžete i guraju ih ka rekordnim deficitima.
Kako navode Nemačko udruženje gradova (Deutscher Städtetag), Nemački savez okruga (Deutscher Landkreistag) i Nemački savez gradova i opština (DStGB), ovogodišnji Akcioni dan održan je 22. juna 2026. godine kao zajednički apel Bundu i pokrajinama da hitno reformišu sistem finansiranja lokalnih samouprava. Prema njihovim podacima, nemačke komune su tokom 2025. godine zabeležile deficit veći od 30 milijardi evra, što predstavlja najveći minus u istoriji savezne republike.
Predstavnici opština upozoravaju da su rezerve u mnogim gradovima praktično iscrpljene. Predsednik Nemačkog saveza okruga Ahim Bretel izjavio je da „dugovi komuna eksplodiraju“ i da se bez sistemskih promena može očekivati dalji rast minusa i tokom narednih godina. Projekcije opštinskih udruženja predviđaju deficit od gotovo 30 milijardi evra i u 2026. godini, uz slične iznose i u godinama koje slede.
Poseban problem predstavljaju nove obaveze koje savezne i pokrajinske vlasti prenose na lokalni nivo. Gradovi i opštine navode da snose sve veći deo troškova socijalnih davanja, dečje zaštite, zdravstvenog sistema, smeštaja migranata, obrazovanja i lokalne infrastrukture, dok istovremeno ne dobijaju odgovarajuće izvore finansiranja. Zbog toga tri najveća opštinska udruženja insistiraju na principu „ko naručuje, taj i plaća“, tražeći da viši nivoi vlasti preuzmu veći deo finansijskog tereta koji sami stvaraju.
Posledice su već vidljive u svakodnevnom životu građana. U mnogim sredinama odlažu se rekonstrukcije puteva i škola, smanjuju izdvajanja za kulturne i sportske sadržaje, skraćuje radno vreme pojedinih javnih službi, a pojedine opštine upozoravaju da će bez dodatne pomoći morati da smanje ulaganja u vrtiće, bazene, omladinske programe i socijalne usluge. Predstavnici lokalnih vlasti upozoravaju da problem više nije samo finansijski, već da preti da ugrozi kvalitet javnih usluga koje građani svakodnevno koriste.
Analitičari ocenjuju da je kriza lokalnih finansija postala jedan od najvećih izazova za Nemačku u trenutku kada se zemlja suočava sa usporavanjem privrednog rasta, visokim troškovima energije i sve većim pritiskom na javne rashode. Upravo zato današnji protest nemačkih opština mnogi vide kao upozorenje da su gradovi i opštine došli do granice svojih mogućnosti i da bez ozbiljne finansijske reforme neće moći da održavaju nivo usluga na koji su građani navikli.
Za milione Nemaca ovo više nije pitanje budžetskih tabela i administrativnih rasprava. Reč je o stanju škola, puteva, vrtića, bolnica i drugih javnih službi koje direktno utiču na svakodnevni život. Zbog toga su nemačke opštine danas poručile da se problem više ne može odlagati i da je vreme za odluke koje će lokalnim zajednicama omogućiti da nastave da obavljaju poslove od kojih zavisi funkcionisanje države.
Piše: Nina Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
