Kraljica Jelena Anžujska (Jelena Anđel, oko 1236–1314), supruga kralja Stefana Uroša I Nemanjića i majka kraljeva Dragutina i Milutina, imala je više rezidencija širom srednjovekovne Srbije. Najpoznatiji dvora joj je bio u Brnjacima (Brnjak) kod Zubinog Potoka u Ibarskom Kolašinu na Kosovu i Metohiji.
Tu je Jelena provodila poslednje godine života, osnovala prvu školu za devojke (učenje pismenosti, veza i domaćinstva), imala biblioteku i organizovala prepisivanje knjiga. Umrla je 8. februara 1314. godine upravo u Brnjacima. Dvorac i okolne građevine crkve, kula zvonara potopljeni su 1977. prilikom izgradnje veštačkog jezera Gazivode. Podvodni arheolozi su kasnije otkrili značajne ostatke palate i drugih objekata.
U Trebinju je takođe imala dvor često je boravila u tom kraju i upravljala Trebinjskom župom. Dubrovački arhivi svedoče o njenim aktivnostima tamo. U centru starog grada stoji figura Jelene Anžujske barokna statua, poklon pesnika Jovana Dučića 1937. godine, sa natpisom koji podseća na njene česte boravke „u svom dvoru u Trebinju“. Nedavna arheološka iskopavanja 2023. i 2024. godine u centru Trebinja, pored Muzeja Hercegovine, otkrila su ostatke višespratne srednjovekovne palate Nemanjića za koju se veruje da je bila povezana sa njenim boravcima.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Jelena Anžujska je kanonizovana kao svetiteljka, a njeno žitije napisao je arhiepiskop Danilo II. Njeni dvorci simbol su moći, kulture i prosvete srpske srednjovekovne kraljice koja je gradila mostove između Istoka i Zapada.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
