Dok jeleni mirno pasu na proplancima, a potoci kristalno čiste vode žubore kroz guste bukove šume, Veliki Jastrebac konačno je dobio formalnu zaštitu. Krajem decembra 2024. godine Vlada Srbije proglasila je ovu planinu Parkom prirode, na površini od preko 39.000 hektara, čime je sačuvan jedan od najvrednijih prirodnih bisera centralne Srbije.
Ovaj status predstavlja prekretnicu za „plavu planinu“, kako je šumari nazivaju zbog više od devedeset izvora vode A+ kvaliteta. Sa 99% površine pod šumom, Jastrebac važi za jednu od najšumovitijih planina Balkana. Pored izuzetnog biodiverziteta, planina čuva i bogatu istoriju, kao i legende koje je vekovima vezuju za srpske junake.
Park prirode obuhvata teritorije Kruševca, Prokuplja, Blaca i Aleksinca. U njemu žive evropski jelen, srne i divlje svinje, a reprocentar na 26.000 hektara lovišta uspešno radi već tri decenije. Posebno je značajna pojava jele na samo 300 metara nadmorske visine, najniže na Balkanu, kao i velika površina pod planinskim javorom, retkom i ugroženom vrstom.
Istorija planine jednako je impresivna. Prema predanju, upravo se za Jastrebac vezuju legenda o Zmaju od Jastrepca i rođenje Miloša Obilića. Antički tragovi utvrđenja iz kasnorimskog doba i srednjovekovni ostaci svedoče da je planina vekovima služila kao zbeg i izvor života. Danas se sve više razvija i kao destinacija ekoturizma i planinarenja.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Veliki Jastrebac nije samo prirodno bogatstvo, već i simbol naše sposobnosti da sačuvamo ono što nam je priroda dala. U vremenu kada se mnoge planine pretvaraju u beton i kablovske parkove, proglašenje Parka prirode predstavlja mudru i dalekovidu odluku.
Piše: Nina Stojanović
