Petar Pera Dobrinović: Velikan srpskog glumišta

Na današnji dan, 11. juna 1853. godine, u Beogradu je rođen Petar „Pera“ Dobrinović, velikan srpskog glumišta i jedan od najvećih glumaca i reditelja u istoriji srpskog pozorišta. Sin berberina Jovana Dobrinovića, koji je još od detinjstva sanjao o pozornici, posvetio je čitav svoj život umetnosti i ostavio neizbrisiv trag u kulturnom nasleđu srpskog naroda.

Posle osnovnog školovanja i šegrtovanja u očevom zanatu, na preporuku poznatog glumca Toše Jovanovića upisao je 1870. godine prvu srpsku glumačku školu u Beogradu. Njegov talenat brzo je došao do izražaja, pa već 1873. godine postaje član Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu, gde je proveo najveći deo svoje umetničke karijere. Tumačio je komične i tragične uloge iz domaćeg i stranog repertoara – od Sterijinog Kir Janje do Jaga u Šekspirovom „Otelu“ i Ričarda III. Njegov snažan scenski izraz, upečatljiv glas i duboko razumevanje likova osvajali su i publiku i kritiku.

Tokom Prvog svetskog rata našao se u izgnanstvu, nastupajući u Grčkoj, Italiji i Francuskoj. Po povratku u otadžbinu 1919. godine nastavio je rad u Narodnom pozorištu u Beogradu. Godine 1922. režirao je i glumio u kratkom propagandnom filmu „Tragedija naše dece“, jedinom sačuvanom filmskom zapisu njegove glume.

Njegov život završio se onako kako je i živeo – na sceni. Dana 21. decembra 1923. godine u Novom Sadu, dok se pripremao za nastup povodom obeležavanja pedeset godina umetničkog rada, doživeo je srčani udar u garderobi, u kostimu i šminki, spreman da izađe pred publiku. Ta „najlepša glumačka smrt“, kako su je mnogi nazvali, ostala je upamćena kao deo legende srpskog pozorišta.

Danas se Petar Pera Dobrinović pamti po spomeniku ispred Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu, po sceni koja nosi njegovo ime, portretu koji je 1921. godine naslikao Uroš Predić, kao i po poštanskoj marki izdatoj 2007. godine u njegovu čast. Njegovo ime ostaje simbol predanosti pozorišnoj umetnosti i trajna vrednost srpske kulture.

Piše: Stefan Stojanović