Vršac je na današnji dan 1856. godine ostao bez Jovana Sterije Popovića, velikana srpske književnosti, dramaturga i pravnika koji je postavio temelje modernog nacionalnog obrazovanja i teatra. Kao rodonačelnik srpske drame i neprevaziđeni komediograf, Sterija je ostavio opus koji danas predstavlja neizostavni stub kulturne baštine.
Rođen 13. januara 1806. u trgovačkoj porodici u Vršcu, od oca Grka i majke Julijane, potomka slikara Nikole Neškovića, obrazovni put gradio je od Temišvara i Pešte do Kežmarka, gde završava prava. Upravo su peštanski dani i kontakt sa evropskom scenom presudno uticali na njegovu poetiku i potonji književni angažman.
Advokatsku praksu i podučavanje u rodnom gradu ubrzo menja kragujevačkom katedrom u gimnaziji, tadašnjem obrazovnom vrhu Kneževine Srbije. Tokom šestogodišnjeg mandata na čelu Ministarstva prosvete, od 1842. do 1848. godine, direktno je kreirao školski sistem i zakonodavstvo, fokusirajući se naročito na unapređenje srednjih škola.
Njegov vizionarski duh stoji iza inicijativa za formiranje Narodne biblioteke, Narodnog muzeja i Akademije nauka. Istovremeno, učestvuje u radu prvog beogradskog teatra na Đumruku, koji je 1841. otvoren premijerom njegove tragedije „Smrt Stefana Dečanskog“. Besmrtnost je ipak zaslužio komedijama naravi poput „Pokondirene tikve“, „Kir Janje“, „Laže i paralaže“, „Tvrdice“, „Zle žene“, „Rodoljubaca“ i „Ženidbe i udadbe“, u kojima je pažlivo analizirao društvene mane tog perioda. Povučeni život u Vršcu, nakon političkih previranja 1848. godine, posvetio je pisanju, a njegovo bogato rukopisno nasleđe danas se čuva u Matici srpskoj.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Vršac danas čuva uspomenu kroz spomen obeležja, dok prosvetne i umetničke institucije ponosno nose njegovo ime. Duh ovog velikana živi kroz „Sterijino pozorje“, najprestižniji teatarski festival, ali i neprekidno scensko izvođenje njegovih klasika koji su i dalje obavezan deo nacionalne lektire.
Piše: Stefan Bogdanović
