Srpska slikarka Beta Vukanović rođena je 1872. godine u imućnoj nemačkoj porodici Bahmajer, a slikarstvo je studirala u Minhenu. U tom gradu upoznala je budućeg supruga, Ristu Vukanovića, Hercegovca iz Trebinja i umesto na svadbeno putovanje, zajedno s njim krenula ka Srbiji. Tako je počelo jedno od najlepših poglavlja kulturne istorije našeg naroda.
Po dolasku u Beograd, Beta je priredila prvu samostalnu slikarsku izložbu u istoriji Srbije, čime je otvorila put novom umetničkom izrazu. Sa Ristom je osnovala slikarsku školu u Kapetan Mišinoj ulici, koja je postala kolevka domaćeg slikarstva. Četiri prostrana ateljea bila su utočište umetnika i studenata, dok je sama Beta bila duša tog prostora. Govorila je da umetnost mora da „spaja muziku, slikarstvo i igru“ i zaista, oko njih su rasli temelji moderne srpske umetnosti.
U teškim vremenima balkanskih i svetskih ratova, Beta Vukanović bila je bolničarka, negovala ranjenike i brinula o obolelima, među kojima je bio i njen suprug. Nakon Ristine smrti 1918. godine, vratila se u Srbiju i nastavila da radi. Osnovala je Udruženje likovnih umetnika i postala profesorka Umetničke škole u Beogradu. Bila je i prva srpska karikaturistkinja, a svojim crtežima ilustrovala Nušićevo „Opštinsko dete“.
Poznati likovni kritičar Pavle Vasić zapisao je da je „Beta Vukanović bila nešto izuzetno u istoriji naše umetnosti“. Slikala je do poslednjih dana života, dolazila svakodnevno u svoj atelje u zgradi Kolarčevog narodnog univerziteta i u stotoj godini još držala kist u ruci. Preminula je 1972. u Beogradu u sto prvoj godini života, ostavivši za sobom stotine dela i neprolazni trag.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Priča o Beti Vukanović priča je o jednoj Nemici koja je Srbiju izabrala srcem. Došla je kao strankinja, a postala stub srpske umetnosti, učiteljica generacijama slikara i svedok epohe u kojoj se rušilo i stvaralo. Njeno delo dokaz je da ljubav prema zemlji ne meri samo poreklom, već i ljubavlju i žrtvom koju su pojednici spremni da daju. I možda baš zato Beograd nikada nije bio tuđinac Beti Vukanović, jer ga je ona učinila delom svoje duše.
Piše: Nina Stojanović
