Senjski rudnik u Despotovcu spada među najstarija rudarska naselja u Srbiji. Otvoren je 1853. godine radi snabdevanja topolivnice u Kragujevcu mrkim ugljem. Danas predstavlja vredno industrijsko nasleđe koje čine Aleksandrov potkop, radionica i parna mašina iz 1874. godine.
Ovo naselje razvijalo se kao prava industrijska zajednica kasnog 19. i početka 20. veka. Posebnu pažnju privlači parna mašina koja je zaštićena kao spomenik kulture. Jedina je na svetu koja i dalje radi, pokreće se drvenim učkurima i svakodnevno spušta rudare u jamu. Impresivna je i činjenica da rudnik od 1853. godine nije prekidao rad, što ga čini jedinstvenim u ovom delu Evrope. Ceo kompleks funkcioniše kao grad–muzej i nudi posetiocima retku priliku da vide kako izgleda autentična rudarska prošlost.
Mnogi važni projekti su ostvareni uz podršku države i fondova ministarstava. Opština Despotovac, zajedno sa resornim ustanovama, radi na obnovi kompleksa i jačanju njegovog turističkog značaja. Kroz tehničku pomoć Evropske Unije razvijen je plan za pretvaranje prostora u regionalni centar industrijskog nasleđa. “Resavica”, preduzeće koje upravlja rudnikom, dobilo je novu opremu, što potvrđuje dugoročno ulaganje u ovaj kraj. Najveći poduhvat je muzej sa osam staza, ukupne dužine oko 800 metara, sa izlaznim liftom koji pokreće čuvena parna mašina.
Pogled redakcije portala Srpski Ugao
Srbija ovde dobija ponudu koja spaja istoriju, tehniku i savremeni turizam. Mnogo toga je obnovljeno, ali prostor nudi još mesta za nove sadržaje. Vidimo da interesovanje raste i da Senjski rudnik postaje mesto koje privlači sve više posetilaca željnih autentičnog iskustva.
Piše: Stefan Bogdanović
