Na jugoistoku Banata, neposredno uz Vršac i granicu sa Rumunijom, uzdižu se Vršačke planine, prepoznatljiv zeleni masiv koji se iz ravnice vidi kilometrima. Pružaju se pravcem istok–zapad u dužini od oko 19 kilometara, široke su do osam kilometara i zauzimaju približno 170 kvadratnih kilometara, od kojih se 122 nalaze u Srbiji.
Najviša tačka masiva je Gudurički vrh, visok 641 metar, ujedno i najviši vrh Vojvodine. Slede Vršački vrh na Lisičijoj glavi sa 590 metara, Đakov vrh sa 449 i uzvišenje na kojem se nalazi Vršačka kula, na 399 metara nadmorske visine. Severne padine su strme i pretežno šumovite, dok se južne postepeno spuštaju prema vinogradima i naseljima.
Vršačke planine pripadaju panonskim ostrvskim planinama. Njihovo jezgro čine veoma stare paleozojske stene, prvenstveno gnajs i kristalasti škriljci, oko kojih se nalaze mlađe naslage povezane sa nekadašnjim Panonskim morem. Upravo taj geološki sastav i položaj usred ravnice daju ovom području poseban izgled i prirodnu vrednost.
Najposećeniji deo je Vršački breg, glavno izletište stanovnika grada i turista. Sa vidikovaca se pruža pogled na Vršac i široku Panonsku niziju, dok se na jednom od uzvišenja nalazi Vršačka kula – srednjovekovni simbol grada. U njenoj blizini je poletište za paraglajdere, a obeležene staze dalje vode prema odmaralištu Crveni krst, Širokom bilu, vikend-naselju, planinarskom domu i Guduričkom vrhu.
Podno planina nalaze se i dve značajne srpske svetinje. Sa južne strane, u blizini sela Mesić, smešten je manastir Mesić, posvećen Rođenju Svetog Jovana Krstitelja. Predanje njegovo osnivanje vezuje za 1225. godinu i Svetog Arsenija Sremca, dok istorijski izvori verovatniji nastanak manastira smeštaju u 15. vek. Na severnoj strani, kod Malog Središta, nalazi se manastir Središte, posvećen Svetim arhangelima Mihailu i Gavrilu.
Veći deo šumskog područja zaštićen je još 1982. godine, a Vršačke planine danas imaju status predela izuzetnih odlika. Na ovom prostoru registrovano je više od hiljadu biljnih vrsta i oko 120 vrsta ptica. U šumama žive srne, divlje svinje, lisice, divlje mačke, kune i jazavci, dok se vuk pojavljuje povremeno.
Stalna strujanja vazduha, šume, vinogradi i brojne pešačke staze učinili su Vršačke planine svojevrsnom vazdušnom banjom južnog Banata. One nisu samo najviše uzvišenje Vojvodine već i spoj prirodnog bogatstva, srednjovekovnog nasleđa, pravoslavnih svetinja i dugogodišnje vinogradarske tradicije vršačkog kraja.
Piše: Stefan Stojanović
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta srpskiugao.rs bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
